Άρθρα

Καρκίνος και Εφηβεία

Η εφηβεία είναι μια απαιτητική ηλικιακή περίοδος έντονων αλλαγών, καθώς οι έφηβοι μαθαίνουν να διαφοροποιούνται από τους γονείς τους, αναπτύσσουν την ταυτότητά τους και προσπαθούν να γίνονται πιο ανεξάρτητοι. Οι διαδικασίες αυτές, φέρνουν εναλλαγές στον συναισθηματικό κόσμο των εφήβων (χαρά / λύπη, κατανόηση/θυμός) αλλά και στο σώμα τους αφού τα πάντα αλλάζουν.

Επομένως, ο συνδυασμός της εφηβείας με την εμφάνιση σοβαρών σωματικών ή ψυχικών ασθενειών επηρεάζειβαθιά την ανάπτυξη, την ψυχολογία και την κοινωνική ζωή του ατόμου.

Αν και οι έφηβοι θεωρούνται γενικά υγιής πληθυσμιακή ομάδα, υπάρχουν συγκεκριμένα σοβαρά νοσήματα που μπορεί να εκδηλωθούν ή να επιδεινωθούν σε αυτή την ηλικία.

Μία από αυτές τις νόσους είναι ο καρκίνος. Αν και σπάνιες, οι πιο συχνές μορφές σε εφήβους περιλαμβάνουν τα λεμφώματα (Hodgkin και non-Hodgkin), τη λευχαιμία και τους όγκους των οστών (π.χ. οστεοσάρκωμα).

Ο καρκίνος στην εφηβεία, δεν διαφέρει σε τίποτα από τον καρκίνο στην παιδική ηλικία, όσον αφορά τη νόσο. Επομένως ισχύουν όλα όσα αφορούν τον καρκίνο στα παιδιά. Η μόνη ειδοποιός όμως διαφορά είναι η ηλικία και είναι σημαντικό να τη λάβουμε υπόψη μας κατά της διάρκεια που ο έφηβος νοσεί ή έχει εμπειρία καρκίνου.

Υποστήριξη εφήβων με καρκίνο

Για να μπορέσουμε να φανούμε υποστηρικτικοί στους εφήβους που νοσούν από καρκίνο, παρακάτω αναφέρονται μερικές ιδέες για το πώς θα μπορούσατε να βοηθήσετε έναν έφηβο με καρκίνο:

• Προσφέρετέ του ανακούφιση και συμπαράσταση• Συμπεριλάβετε τον έφηβο σε όλες τις συζητήσεις σχετικά με τη διάγνωση και το θεραπευτικό πλάνο• Ενθαρρύνετέ τον να κάνει ερωτήσεις (οι γονείς διερευνήστε για πιθανές μη εκφρασμένες ερωτήσεις)• Δώστε του πληροφορίες σχετικά με την τυπική συναισθηματική αντίδραση στην διάγνωση του καρκίνου• Επαναλάβετε διαβεβαιώσεις ότι δεν προκάλεσε ο ίδιος τον καρκίνο• Ασχοληθείτε με υπαρξιακές ανησυχίες ή ερωτήματα, όπως «γιατί σε μένα», ή ενθαρρύνετε άλλους να ασχοληθούν με αυτά• Ενθαρρύνετε τον έφηβο σας να μοιραστεί τα συναισθήματα του με κάποιον: τους γονείς, την οικογένεια, τους φίλους, με κάποια ομάδα ή με άλλους• Να είστε πρόθυμοι να δεχτείτε κάποια διστακτικότητα στην έκφραση των σκέψεων και των συναισθημάτων• Ενθαρρύνετέ τον να κρατάει κάποιο ημερολόγιο ώστε να εκφράζει πως νιώθει• Επιτρέψτε του προσωπικό χρόνο και χώρο, για να μένει μόνος, αλλά και να συζητήσει ιδιαιτέρως με κάποιον από τη θεραπευτική ομάδα• Διαβεβαιώστε τον ότι όλοι σας –οι γονείς και τα άλλα μέλη της οικογένειας– είστε σε θέση να διαχειριστείτε αυτήν την κρίση και να βοηθήσετε ο ένας τον άλλον για να την ξεπεράσετε• Ασχοληθείτε με συναισθήματα θυμού και απογοήτευσης, ακόμα κι αν αυτά δεν έχουν ειπωθεί• Εκμεταλλευτείτε τη θεραπευτική ομάδα, για να μάθει ο έφηβος νέους τρόπους διαχείρισης του προβλήματος• Βοηθήστε τον έφηβο να μοιράζεται τα νέα για την διάγνωση και την θεραπεία με τους φίλους και τους συμμαθητές του και να κρατά επικοινωνία μαζί τους• Κανονίστε επισκέψεις των αδερφών και των φίλων• Φτιάξτε ένα πρόγραμμα με την ομάδα και τους δασκάλους του σχολείου, για την αναπλήρωση των μαθημάτων αλλά και για την επιστροφή στο σχολείο και τις όποιες πιθανές δυσκολίες• Κάντε σίγουρο ότι υπάρχει λίγη διασκέδαση και ευχαρίστηση στην κάθε μέρα, βρείτε μαζί του τρόπους για αυτό.• Στραφείτε στο χιούμορ για να αντιμετωπίσετε την απογοήτευση• Βοηθήστε το παιδί σας να δημιουργήσει επαφή με άλλους έφηβους ασθενείς, εφόσον το επιθυμεί

Θυμηθείτε, πως όσο δύσκολα κι αν είναι η εφηβεία και ο καρκίνος, όταν υπάρχει αγάπη, κατανόηση και η κατάλληλη ολιστική στήριξη, η εφηβεία τελειώνει και ο καρκίνος μπορεί να νικηθεί!

Επιμέλια

Ελένη Παπαστεργίου, MSc Ψυχολόγος – Κοινωνική Λειτουργός

Καρκίνος στα παιδιά