Ο ρόλος και η φροντίδα του φροντιστή των ασθενών.
Η Πνευματική προσέγγιση
Ο φροντιστής ως διακονητής της αγάπης: Πίστη, δοκιμασία και υποστήριξη
Ο φροντιστής μέσα στο νοσοκομείο δίνει έναν από τους πιο δύσκολους αγώνες. Βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πόνο, στην αγωνία και πολλές φορές στον θάνατο. Καλείται να στηρίξει τον ασθενή, ενώ ο ίδιος συχνά αισθάνεται εξάντληση, φόβο και μοναξιά. Μέσα σε αυτή τη δοκιμασία γεννιούνται εύλογα ερωτήματα για τον πόνο και τη δικαιοσύνη του Θεού. Η χριστιανική πίστη, όμως, δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς δοκιμασίες. Προσφέρει δύναμη να αντέξει κανείς και να συνεχίσει να αγαπά ακόμη και όταν οι ανθρώπινες δυνάμεις λιγοστεύουν. Ο ίδιος ο Χριστός ταυτίζεται με κάθε πάσχοντα λέγοντας: «ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με» (Κατά Ματθαίον 25:36). Έτσι, η φροντίδα του ασθενούς δεν αποτελεί μόνο ανθρώπινο καθήκον, αλλά και πράξη πίστης και έμπρακτης αγάπης.
Ταυτόχρονα, η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι ούτε ο φροντιστής πρέπει να μένει μόνος. Όπως ο ασθενής χρειάζεται ανθρώπους δίπλα του, έτσι και εκείνος που φροντίζει έχει ανάγκη από στήριξη. Η βοήθεια προς τον φροντιστή δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία υπηρετεί και το σωματείο μας, που προσφέρει υποστήριξη όχι μόνο στους ασθενείς αλλά και στους συγγενείς και φροντιστές τους, μέσα από ψυχολογικές, κοινωνικές και άλλες εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Η προσέγγισή μας αναγνωρίζει ότι η ασθένεια δεν επηρεάζει μόνο τον άνθρωπο που νοσεί, αλλά ολόκληρη την οικογένεια και ιδιαίτερα εκείνον που σηκώνει καθημερινά το βάρος της φροντίδας.
Η Ψυχολογική προσέγγιση
Η φροντίδα αυτή έρχεται από αγάπη, έρχεται από την ψυχή των φροντιστών, ταυτόχρονα όμως έρχεται και με μία επιβάρυνση και έχει φανεί ότι αυτή επηρεάζει:
α) Σε σωματικό επίπεδο: Πολλοί φροντιστές αποκτούν προβλήματα υγείας ή προβλήματα που έχουν επιδεινώνονται, και οι χρόνιες ασθένειες και τα μυϊκά προβλήματα καθώς μπορεί να κουράζονται πάρα πολύ, να χρειάζεται να σηκώνουν τον ασθενή να του παρέχουν νοσηλευτικές υπηρεσίες.
β) Σε ψυχολογικό επίπεδο: Υποστηρίζοντας έναν άνθρωπο που φθίνει η νοητική του ικανότητα και φθείρεται σαν άνθρωπος, αυτό συνοδοιπορεί και τον φροντιστή που βιώνει όλη αυτή την απώλεια.
Οι σύζυγοι, τα παιδιά πενθούν εν ζωή τους δικούς τους ανθρώπους όταν τους βλέπουν να φθίνουν. Βιώνουν πάρα πολλά συναισθήματα και διαδικασίες που σε συνδυασμό με την κόπωση δημιουργούν αυτή την ψυχολογική επιβάρυνση. Λόγω του στρες και της επιβάρυνσης της διάθεσης μπορεί να φτάσει και σε ψυχολογικά προβλήματα, σε ψυχιατρική συμπτωματολογία αυτή η επιβάρυνση.
γ) Σε ό,τι αφορά τον κοινωνικό παράγοντα: Αυτή είναι μια άλλη διάσταση του φορτίου γιατί οι άνθρωποι μας απομονώνονται και το ίδιο συμβαίνει και στους φροντιστές, επειδή δυσκολεύονται πάρα πολύ. Υπάρχει και το λεγόμενο στίγμα που αντιμετωπίζουν και οι ασθενείς και οι φροντιστές.
δ) Η οικονομική επιβάρυνση: Είναι τεράστιο θέμα κι αυτό γιατί δεν έχουν και βοήθεια και χρειάζεται πραγματικά πολύ συχνά να βρουν λύσεις μόνοι τους. Οικονομικά η υποστήριξη η επιδοματική της πολιτείας δεν βοηθάει.
Συμβουλές προς τους φροντιστές για να αντέξουν το φορτίο
Να βάλουν στην άκρη όσο μπορούν αυτό το κομμάτι που τους κρατάει αποκλειστικά να εστιάζονται πάνω από τον ασθενή τους.
Να δίνουν το δικαίωμα στον εαυτό τους να παίρνουν μικρές ανάσες, επειδή ακριβώς αυτό το έργο είναι πολύ απαιτητικό.
Να πάρουν λίγο χρόνο για να κάνουν ένα μπάνιο, να βγαίνουν μία βόλτα, να αλλάξουν λίγο τις παραστάσεις τους να κάνουν λίγο χώρο σε κάτι ευχάριστο στη ζωή τους.
Να φορτίζουν από κάπου και όσο μπορούν να εμπλέκουν και άλλα πρόσωπα στη φροντίδα.
Η συνεργασία της πνευματικής στήριξης που προσφέρει η πίστη με την επιστημονική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη που παρέχουν οργανισμοί όπως η ΝΕΜΕΣΙΣ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πρότυπο φροντίδας. Ο φροντιστής δεν χρειάζεται μόνο πίστη για να αντέξει ούτε μόνο επιστημονική βοήθεια για να συνεχίσει. Χρειάζεται και τα δύο. Όταν η αγάπη της Εκκλησίας συναντά την οργανωμένη κοινωνική προσφορά, τότε ο άνθρωπος δεν μένει μόνος απέναντι στην ασθένεια, αλλά βρίσκει συνοδοιπόρους στον δύσκολο δρόμο της δοκιμασίας.
Επιμέλεια:
Πατέρας Δημήτριος Πιττάκης - Ιερέας
Ελένη Παπαστεργίου MSc Ψυχολόγος - Κοινωνική Λειτουργός