Nemesis Cancel Cancer — Κέντρο Ολιστικής Υποστήριξης Ασθενών με Καρκίνο στη Θεσσαλονίκη

Θάνατος παιδιού. Και τώρα τι;

Εκεί που τελειώνουν τα λόγια.

Όταν στέκεσαι μπροστά σε ένα άσπρο, μικρό φέρετρο, σου κόβονται τα γόνατα. Όσα ράσα κι αν φοράς, όσα βιβλία κι αν έχεις διαβάσει, εκείνη την ώρα είσαι ένα τίποτα.

Βλέπεις μια μάνα να χτυπιέται και έναν πατέρα με άδειο βλέμμα, να αποχαιρετούν ένα παιδί που το έλιωσαν οι χημειοθεραπείες και οι πόνοι. Δεν υπάρχει λογική εδώ. Ο γονιός δεν γεννήθηκε για να θάβει το παιδί του. Είναι κόντρα στη φύση, κόντρα σε κάθε έννοια δικαιοσύνης.

Και κάπου εκεί, εμφανίζονται οι «πρόθυμοι» με τα εύκολα λόγια:

«Ο Θεός ήθελε άλλο ένα αγγελούδι»

«Κάνε κουράγιο, ήταν θέλημα Θεού».

Αυτά τα λόγια δεν είναι παρηγοριά. Είναι μαχαιριές. Ο Θεός δεν σκοτώνει παιδιά με καρκίνο για να στολίσει τον ουρανό. Όταν ο πόνος ξεχειλίζει, το μόνο σωστό πράγμα που έχεις να κάνεις είναι να βουλώσεις το στόμα σου. Κάθεσαι δίπλα τους, σιωπάς και κλαις. Τίποτα άλλο.

«Παπά, τα έχω πάρει με τον Θεό»

Μου το λένε συχνά οι γονείς μέσα στο πένθος. Και η απάντηση είναι μία: «Καλά κάνεις».

Φώναξε, χτύπα το χέρι σου στο τραπέζι. Ο Χριστός πάνω στον σταυρό ούρλιαξε «γιατί με εγκατέλειψες;». Δεν θα παρεξηγηθεί ο Θεός επειδή πονάς. Αντέχει τις φωνές και τον θυμό σου.

Το πιο άγριο πράγμα μετά την απώλεια είναι οι ενοχές:

«Τι δεν είδα;»

«Γιατί δεν αλλάξαμε γιατρό νωρίτερα;»

«Μήπως φταίω εγώ;»

Κόψτε το. Δεν φταις εσύ. Καμία αρρώστια δεν είναι τιμωρία. Του έδωσες όλη σου την ψυχή μέχρι την τελευταία του ανάσα.

Δεν υπάρχουν μαγικά φάρμακα για να σβήσει το πένθος. Το σπίτι θα μείνει άδειο, τα παιχνίδια του θα πονάνε όπου κι αν πέσει το μάτι σου, και η πληγή δεν θα κλείσει ποτέ. Απλώς μαθαίνεις να περπατάς κουτσαίνοντας.

Για όσους πιστεύουμε, η μόνη ελπίδα είναι ότι αυτό το παιδί δεν έγινε χώμα και μηδέν. Τέρμα οι οροί, τέρμα τα χειρουργεία. Ανασαίνει ελεύθερα και περιμένει.

Όλα τα άλλα περισσεύουν. 

Αν θέλετε να βοηθήσετε μια οικογένεια που θρηνεί, μην τους φορτώνετε με κηρύγματα, πηγαίντε ένα πιάτο φαγητό στο σπίτι, κρατήστε τα αδέρφια του παιδιού για λίγες ώρες, γιατί μέσα στο δράμα συχνά μένουν αόρατα.

Μείνετε εκεί όταν σβήσουν τα φώτα της κηδείας και αρχίσει η άγρια, μοναχική σιωπή του σπιτιού.

Κείμενο:

Πατέρας Δημήτριος Πιττάκης

Αντιπρόεδρος ΝΕΜΕΣΙΣ

Τι είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

Με τον όρο αυτοάνοσα νοσήματα καλύπτουμε ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, των οποίων κοινό χαρακτηριστικό είναι η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος! Ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα καταπολεμά ασθένειες, ιούς, μικρόβια και μικροοργανισμούς που εισβάλλουν στο σώμα. Οι αυτοάνοσες ασθένειες αναπτύσσονται όταν το ανοσοποιητικό μας σύστημα προσβάλλει λανθασμένα τον υγιή ιστό μας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή και βλάβη των αρθρώσεων, των νεύρων, του δέρματος, των ιστών, των μυών και άλλων οργάνων.

Τα πιο συχνά αυτοάνοσα νοσήματα είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η κακοήθης αναιμία, ο ερυθηματώδης λύκος, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η ελκώδης κολίτιδα, η μυασθένεια, η ψωρίαση, οι δερματίτιδες, η κοιλιοκάκη η νόσος του Crohn και η θυρεοειδίτιδα Hashimoto/Graves.

Υπολογίζεται σήμερα ότι 1 στους 5 Έλληνες εμφανίζει κάποια αυτοάνοση πάθηση. Οι γυναίκες πάσχουν σε ποσοστό περίπου 2 προς 1 σε σύγκριση με τους άνδρες. Ταυτόχρονα, ολοένα και περισσότερες επιστημονικές μελέτες τονίζουν τη διατροφοεξαρτώμενη φύση των αυτοάνοσων νοσημάτων.

Που οφείλονται

Παρόλο που έχουν γίνει πολλές έρευνες σε σχέση με τα αυτοάνοσα νοσήματα, εξακολουθούν να παραμένουν άγνωστες οι ακριβείς αιτίες που τα προκαλούν. Κοινή διαπίστωση πάντως των ειδικών είναι ότι σημαντικό ρόλο πάντως παίζει η κληρονομική προδιάθεση, το έντονο ψυχικό στρες και το περιβάλλον (ρύπανση, ιοί, τοξικά, ηλιακή ακτινοβολία κτλ.)

Πως μπορεί η Διατροφή να βοηθήσει;

Τα θρεπτικά συστατικά των τροφών ενισχύουν ή καταστέλλουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, επιδρώντας σημαντικά στην λειτουργία του, την αντίσταση στις λοιμώξεις και την αυτοάνοση κατάσταση.

Μελέτες έχουν δείξει πως η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Ε και D δρουν προστατευτικά έναντι των λοιμώξεων, των φλεγμονών και ασκούν ευεργετική δράση στο ανοσοποιητικό σύστημα. Επιπλέον, τα απαραίτητα λιπαρά οξέα και ο ψευδάργυρος δείχνουν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αυτοανοσία - προστατεύουν και ενδυναμώνουν τις ανοσοπαθολογικές διαδικασίες.

Ποια στοιχεία της διατροφής μπορούν να βελτιώσουν την λειτουργία του ανοσοποιητικού:

• Ω-3 λιπαρά οξέα (σαρδέλες, σκουμπρί, πέστροφα, σολομός, σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, κ.α.)

• Ελαϊκά λιπαρά οξέα (παρθένο ελαιόλαδο, μαύρες και πράσινες ελιές)

• Προβιοτικά

• Μηλόξιδο (υδροχλωρικό οξύ –αφομοιώνει τις πρωτεΐνες και ενεργοποιεί τα ένζυμα)

• Πράσινα τρόφιμα (σπιρουλίνα, χλωρέλλα, κ.α.)

• Βιταμίνες του συμπλέγματος Β (δημητριακά ολικής αλέσεως, ρύζι, φρούτα, γάλα, αυγά, κρέατα, ψάρια, μαγιά μπύρας, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, κ.α.)

• Μαγνήσιο (σπανάκι, κακάο, ξηροί καρποί, σουσάμι, πίτουρο βρόμης, κ.α.)

• Γλουταθειόνη (αντιοξειδωτικό)

• Πεπτικά ένζυμα

Η Αντιφλεγμονώδης Διατροφή

Κοινή εκδήλωση στα αυτοάνοσα νοσήματα είναι η φλεγμονή.

Ενώ η φλεγμονή είναι μια θεμιτή κατάσταση αρχικά δείχνοντας ότι το ανοσοποιητικό μας είναι σε δράση, γίνεται προβληματική όταν αυτή παρατείνεται ή καταστρέφει υγιή κύτταρα. Αυτή η ήπια αλλά χρόνια φλεγμονή μπορεί να μην έχει αξιοσημείωτα συμπτώματα, αλλά να οδηγήσει και σε δυσμενείς καταστάσεις υγείας. Γι’ αυτό και μια διατροφή με αντιφλεγμονώδη χαρακτήρα στοχεύει στο να μειώσει τη φλεγμονή κατά το δυνατόν και έχει ιδιαίτερη σημασία και σε φάσεις ύφεσης των αυτοάνοσων νοσημάτων!

Μία αντιφλεγμονώδης δίαιτα δίνει έμφαση ή περιορίζει αντίστοιχα, τρόφιμα που εμπλέκονται με την φλεγμονώδη αντίδραση μετριάζοντας ή ενισχύοντάς την, ωστόσο δεν υπάρχει ένα μόνο πλάνο διατροφής! Η Μεσογειακή Διατροφή, η δίαιτα DASH και οι χορτοφαγικές δίαιτες αντιπροσωπεύουν καλύτερα αυτή τη στιγμή μια αντιφλεγμονώδη δίαιτα. Τα χαρακτηριστικά της είναι:

• Στοχεύει σε μια ποικιλία «αντιφλεγμονωδών» τροφίμων αντί για συγκεκριμένα διατροφικά συστατικά

• Έτσι εξασφαλίζει την ποικιλία φυτοχημικών, αντιοξειδωτικών και φυτικών ινών που φαίνεται να συνδυάζουν την προστατευτική δράση τους

• Δεν προβλέπει ποσοτικοποίηση των μερίδων ή περιορισμό θερμίδων

“Αντιφλεγμονώδη” τρόφιμα

• Φρούτα και λαχανικά

• Όσπρια

• Ολικής άλεσης σιτηρά

• Μονοακόρεστα λιπαρά (αβοκάντο, ελαιόλαδο, σπόροι και ξηροί καρποί)

• Πολυακόρεστα λιπαρά (καρύδια, λιναρόσπορος, λιπαρά ψάρια, θαλασσινά),

• Μαύρη σοκολάτα (70% κακάο)

• Μπαχαρικά και βότανα (κουρκουμάς, τζίντζερ)

Μπορούν τα συμπληρώματα διατροφής να βοηθήσουν;

Τα συμπληρώματα βιταμίνης D και ωμέγα-3 είναι εκείνα που συζητούνται περισσότερο ότι εξομαλύνουν τα συμπτώματα και καθυστερούν την εξέλιξη των αυτοάνοσων νοσημάτων. Υπάρχουν αρκετές εργαστηριακές μελέτες που προτείνουν έναν μηχανισμό δράσης σε αυτή τη κατεύθυνση:

• Η βιταμίνη D φαίνεται να ρυθμίζει μια σειρά γονιδίων που εμπλέκονται στη φλεγμονή όπως και τη λειτουργία των λευκοκυττάρων του ανοσοποιητικού σου.

• Τα πολυακόρεστα ωμέγα-3 λιπαρά, φαίνεται να εμποδίζουν τη σύνθεση των φλεγμονωδών κυτοκινών ενώ μειώνουν άλλους φλεγμονώδεις δείκτες όπως η CRP.

Γενικότερες αλλαγές στο τρόπο ζωής

Στα πλαίσια του δυτικού τρόπου ζωής όπου φαίνεται να κρύβεται το μυστικό για την απότομη αύξηση των αυτοάνοσων νοσημάτων, δεν περιλαμβάνεται μόνο η διατροφή ωστόσο. Κάποια ακόμη πράγματα που μπορείς να κάνεις είναι:

• Να υιοθετήσεις τακτική σωματική δραστηριότητα. Δες το σαν μέρος των “to do” σου αν αυτός ο τρόπος δουλεύει καλύτερα για σένα! Και είναι το ίδιο σημαντικό με το να μειώσεις το χρόνο σου μπροστά σε οθόνες και την καθιστική ζωή.

• Να αναπτύξεις τρόπους διαχείρισης του άγχους. Τεχνικές χαλάρωσης όπως οι αναπνοές, η γιόγκα μπορούν να βοηθήσουν, η επαφή με τη φύση, το παιχνίδι με τα κατοικίδια…

• Να εδραιώσεις συνήθειες επαρκούς ύπνου! Εξαιρετικά σημαντικό να κοιμάσαι 7-9 ώρες καθημερινά και να είναι ποιοτικός αυτός ο ύπνος κατά το δυνατό αξιοποιώντας κάποια ρουτίνα ύπνου και καλές συνήθειες διατροφής πριν από αυτό.

• Να αποφεύγεις το κάπνισμα. Δε χρειάζεται να το αναλύσουμε πιστεύω, μέχρι και στα πακέτα τους αναγράφονται οι συνέπειες υγείας.

• Να αποφεύγεις τη χρήση αντιβιοτικών με τη σύμφωνη γνώμη του ιατρού σου. Φαίνεται πως υπάρχει μία κατάχρηση των αντιβιοτικών στο δυτικό τρόπο ζωής και σε περιπτώσεις που δεν είναι απαραίτητο (αυτό συμβάλει σε μη θεμιτές αλλαγές της μικροχλωρίδας που συνδέεται με την θεωρία του “Leaky gut” πίσω από την εκδήλωση αυτοάνοσων).

Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε πως η σωστή διατροφή, δεν συμβάλλει μόνο στη θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά παίζει καθοριστικό ρόλο στην εύρυθμη λειτουργία του.

Η εφηβεία είναι μια απαιτητική ηλικιακή περίοδος έντονων αλλαγών, καθώς οι έφηβοι μαθαίνουν να διαφοροποιούνται από τους γονείς τους, αναπτύσσουν την ταυτότητά τους και προσπαθούν να γίνονται πιο ανεξάρτητοι. Οι διαδικασίες αυτές, φέρνουν εναλλαγές στον συναισθηματικό κόσμο των εφήβων (χαρά / λύπη, κατανόηση/θυμός) αλλά και στο σώμα τους αφού τα πάντα αλλάζουν.

Επομένως, ο συνδυασμός της εφηβείας με την εμφάνιση σοβαρών σωματικών ή ψυχικών ασθενειών επηρεάζειβαθιά την ανάπτυξη, την ψυχολογία και την κοινωνική ζωή του ατόμου.

Αν και οι έφηβοι θεωρούνται γενικά υγιής πληθυσμιακή ομάδα, υπάρχουν συγκεκριμένα σοβαρά νοσήματα που μπορεί να εκδηλωθούν ή να επιδεινωθούν σε αυτή την ηλικία.

Μία από αυτές τις νόσους είναι ο καρκίνος. Αν και σπάνιες, οι πιο συχνές μορφές σε εφήβους περιλαμβάνουν τα λεμφώματα (Hodgkin και non-Hodgkin), τη λευχαιμία και τους όγκους των οστών (π.χ. οστεοσάρκωμα).

Ο καρκίνος στην εφηβεία, δεν διαφέρει σε τίποτα από τον καρκίνο στην παιδική ηλικία, όσον αφορά τη νόσο. Επομένως ισχύουν όλα όσα αφορούν τον καρκίνο στα παιδιά. Η μόνη ειδοποιός όμως διαφορά είναι η ηλικία και είναι σημαντικό να τη λάβουμε υπόψη μας κατά της διάρκεια που ο έφηβος νοσεί ή έχει εμπειρία καρκίνου.

Υποστήριξη εφήβων με καρκίνο

Για να μπορέσουμε να φανούμε υποστηρικτικοί στους εφήβους που νοσούν από καρκίνο, παρακάτω αναφέρονται μερικές ιδέες για το πώς θα μπορούσατε να βοηθήσετε έναν έφηβο με καρκίνο:

• Προσφέρετέ του ανακούφιση και συμπαράσταση

• Συμπεριλάβετε τον έφηβο σε όλες τις συζητήσεις σχετικά με τη διάγνωση και το θεραπευτικό πλάνο

• Ενθαρρύνετέ τον να κάνει ερωτήσεις (οι γονείς διερευνήστε για πιθανές μη εκφρασμένες ερωτήσεις)

• Δώστε του πληροφορίες σχετικά με την τυπική συναισθηματική αντίδραση στην διάγνωση του καρκίνου

• Επαναλάβετε διαβεβαιώσεις ότι δεν προκάλεσε ο ίδιος τον καρκίνο

• Ασχοληθείτε με υπαρξιακές ανησυχίες ή ερωτήματα, όπως «γιατί σε μένα», ή ενθαρρύνετε άλλους να ασχοληθούν με αυτά

• Ενθαρρύνετε τον έφηβο σας να μοιραστεί τα συναισθήματα του με κάποιον: τους γονείς, την οικογένεια, τους φίλους, με κάποια ομάδα ή με άλλους

• Να είστε πρόθυμοι να δεχτείτε κάποια διστακτικότητα στην έκφραση των σκέψεων και των συναισθημάτων

• Ενθαρρύνετέ τον να κρατάει κάποιο ημερολόγιο ώστε να εκφράζει πως νιώθει

• Επιτρέψτε του προσωπικό χρόνο και χώρο, για να μένει μόνος, αλλά και να συζητήσει ιδιαιτέρως με κάποιον από τη θεραπευτική ομάδα

• Διαβεβαιώστε τον ότι όλοι σας –οι γονείς και τα άλλα μέλη της οικογένειας– είστε σε θέση να διαχειριστείτε αυτήν την κρίση και να βοηθήσετε ο ένας τον άλλον για να την ξεπεράσετε

• Ασχοληθείτε με συναισθήματα θυμού και απογοήτευσης, ακόμα κι αν αυτά δεν έχουν ειπωθεί

• Εκμεταλλευτείτε τη θεραπευτική ομάδα, για να μάθει ο έφηβος νέους τρόπους διαχείρισης του προβλήματος

• Βοηθήστε τον έφηβο να μοιράζεται τα νέα για την διάγνωση και την θεραπεία με τους φίλους και τους συμμαθητές του και να κρατά επικοινωνία μαζί τους

• Κανονίστε επισκέψεις των αδερφών και των φίλων

• Φτιάξτε ένα πρόγραμμα με την ομάδα και τους δασκάλους του σχολείου, για την αναπλήρωση των μαθημάτων αλλά και για την επιστροφή στο σχολείο και τις όποιες πιθανές δυσκολίες

• Κάντε σίγουρο ότι υπάρχει λίγη διασκέδαση και ευχαρίστηση στην κάθε μέρα, βρείτε μαζί του τρόπους για αυτό.

• Στραφείτε στο χιούμορ για να αντιμετωπίσετε την απογοήτευση• Βοηθήστε το παιδί σας να δημιουργήσει επαφή με άλλους έφηβους ασθενείς, εφόσον το επιθυμεί

Θυμηθείτε, πως όσο δύσκολα κι αν είναι η εφηβεία και ο καρκίνος, όταν υπάρχει αγάπη, κατανόηση και η κατάλληλη ολιστική στήριξη, η εφηβεία τελειώνει και ο καρκίνος μπορεί να νικηθεί!