Nemesis Cancel Cancer — Κέντρο Ολιστικής Υποστήριξης Ασθενών με Καρκίνο στη Θεσσαλονίκη

Για την Ημέρα Ευαισθητοποίησης για το Άγχος (4 Νοεμβρίου): η σχέση του στρες με τα αυτοάνοσα νοσήματα, χωρίς φόβο και χωρίς υπεραπλουστεύσεις.

Ένα αποτέλεσμα εξετάσεων, μια λέξη όπως «αυτοάνοσο» και ξαφνικά η καθημερινότητα φαντάζει πολύ διαφορετική. Πολλοί άνθρωποι που λαμβάνουν τέτοια διάγνωση (για παράδειγμα θυρεοειδίτιδα Hashimoto, ρευματοειδή αρθρίτιδα, νόσο του Crohn, ψωρίαση ή πολλαπλή σκλήρυνση) περιγράφουν ως πρώτη αντίδραση το αίσθημα ανακούφισης, επειδή βρέθηκε επιτέλους μια εξήγηση, και αμέσως μετά ανησυχία. «Θα είναι για πάντα; Θα επιδεινωθεί; Πώς θα τα βγάλω πέρα με τη δουλειά και την οικογένεια;»

Αξίζει να δούμε τι λέει η έρευνα για τη σχέση του ψυχικού φορτίου με τα αυτοάνοσα νοσήματα. Η εικόνα είναι πιο σύνθετη από τη φράση «το στρες προκαλεί αυτοάνοσα» που διαβάζουμε συχνά, και ακριβώς γι’ αυτό αξίζει να την καταλάβουμε σωστά.

Μια διάγνωση που αλλάζει την εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας

Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατα άρθρα, ένα αυτοάνοσο νόσημα δεν επηρεάζει μόνο το σώμα. Αλλάζει την καθημερινότητα, την αυτοαντίληψη και τις προσδοκίες για το μέλλον. Οι ερευνητές μιλούν για «ταυτότητα ασθένειας», δηλαδή για το πώς η νόσος γίνεται σιγά σιγά κομμάτι του τρόπου που βλέπουμε τον εαυτό μας. Αλλάζει, δηλαδή το πως αντιλαμβανόμαστε οι ίδιοι εμάς. Σε άλλες μελέτες περιγράφεται και ένα είδος «πένθους» για τη ζωή που είχαμε σχεδιάσει, ιδιαίτερα σε νέους ανθρώπους με παθήσεις που δεν φαίνονται εξωτερικά.

Η αβεβαιότητα είναι ίσως το πιο βαρύ συστατικό. Πολλά αυτοάνοσα εξελίσσονται με εξάρσεις και υφέσεις, οπότε κάθε καινούργιο σύμπτωμα μπορεί να ξυπνά τον φόβο ότι «ξεκινά πάλι». Αυτό δεν είναι υπερβολή ούτε αδυναμία. Είναι μια λογική αντίδραση σε μια κατάσταση που δεν ελέγχεται πλήρως.

Τι δείχνουν οι μεγάλες μελέτες

Μια συστηματική ανασκόπηση και συνδυαστική ανάλυση 47 δημοσιεύσεων (53 ομάδες συμμετεχόντων, πάνω από 40 εκατομμύρια άνθρωποι συνολικά), που δημοσιεύθηκε στο BMJ Mental Health τον Δεκέμβριο του 2024, εξέτασε τη σχέση των αυτοάνοσων νοσημάτων με την κατάθλιψη. Οι άνθρωποι με αυτοάνοσο είχαν σχεδόν διπλάσιο σχετικό κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη (σχετικός κίνδυνος 1,85), με υψηλότερο κίνδυνο στις γυναίκες και σε όσους ήταν άνω των 45 ετών. Ενδιαφέρον έχει ότι η σχέση φάνηκε αμφίδρομη: και οι άνθρωποι με κατάθλιψη είχαν αυξημένη πιθανότητα να διαγνωστούν αργότερα με αυτοάνοσο (σχετικός κίνδυνος 1,84).

Οι ίδιοι οι συγγραφείς, βέβαια, σημειώνουν περιορισμούς: οι μελέτες διέφεραν αρκετά μεταξύ τους και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς. Η συγκεκριμένη ανάλυση αφορά την κατάθλιψη. Το άγχος και η κατάθλιψη όμως συχνά συνυπάρχουν και αντιμετωπίζονται με παρόμοιες προσεγγίσεις.

Το στρες «προκαλεί» αυτοάνοσα;

Εδώ χρειάζεται προσοχή. Μια μεγάλη σουηδική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA το 2018 παρακολούθησε περίπου 106.000 ανθρώπους με διαταραχές που σχετίζονται με το στρες (όπως μετατραυματική διαταραχή ή αντίδραση προσαρμογής). Αφορούσε περίπου 1,06 εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς τέτοια διάγνωση και περίπου 127.000 αδέλφια των ασθενών. Όσοι είχαν διαταραχή που σχετίζεται με το στρες είχαν υψηλότερο κίνδυνο να διαγνωστούν αργότερα με αυτοάνοσο νόσημα (αναλογία κινδύνου 1,36) και η σύγκριση με τα αδέλφια έδειξε ότι δεν εξηγείται απλώς από την οικογενειακή προδιάθεση.

Αυτό, βέβαια, είναι εύρημα συσχέτισης και όχι απόδειξη ότι το άγχος «φταίει». Στη δημιουργία ενός αυτοάνοσου συμμετέχουν γενετικοί, περιβαλλοντικοί, ορμονικοί και λοιμώδεις παράγοντες. Οι ερευνητές εξετάζουν πώς το παρατεταμένο στρες επηρεάζει τον άξονα του στρες του οργανισμού και τα επίπεδα κορτιζόλης, και πώς αυτά σχετίζονται με το ανοσοποιητικό μας σύστημα, αλλά οι μηχανισμοί δεν έχουν ξεκαθαριστεί πλήρως. Αν λοιπόν έχετε αναρωτηθεί «μήπως το προκάλεσα εγώ με το άγχος μου;», η απάντηση της επιστήμης είναι ότι τέτοιο συμπέρασμα δεν στηρίζεται, απόλυτα ακόμα, από τα δεδομένα. Η αυτοενοχοποίηση δεν βοηθά, και συχνά αυξάνει το ψυχολογικό βάρος.

Ο φαύλος κύκλος που μπορούμε να διακόψουμε

Όσο κι αν δεν γνωρίζουμε ακριβώς αν το στρες προκαλεί τη νόσο, γνωρίζουμε ότι η ψυχολογική πίεση επηρεάζει τον ύπνο, τη διάθεση, την ενέργεια και τον τρόπο που φροντίζουμε τον εαυτό μας. Και όταν ο ύπνος χαλά ή η ένταση ανεβαίνει, τα συμπτώματα συχνά γίνονται πιο δυσάρεστα να τα αντέξουμε. Εδώ υπάρχει περιθώριο παρέμβασης, με μικρά και ρεαλιστικά βήματα:

• Δώστε όνομα σε αυτό που νιώθετε. Το «είμαι αγχωμένος/η επειδή δεν ξέρω τι θα φέρει το αύριο» είναι διαφορετικό από ένα αόριστο «δεν είμαι καλά».

• Φροντίστε τον ύπνο ως μέρος της θεραπείας. Σταθερές ώρες, λιγότερη οθόνη το βράδυ και ήρεμη ρουτίνα πριν τον ύπνο βοηθούν περισσότερο απ’ όσο φαίνεται.

• Ετοιμάστε τις ερωτήσεις σας πριν από κάθε ραντεβού με τον γιατρό σας. Τονίζουμε επανειλημμένα πως η πληροφόρηση από αξιόπιστη πηγή μειώνει το άγχος σε αντίθεση με την ατελείωτη αναζήτηση στο διαδίκτυο, που συνήθως το εκτοξεύει κατακόρυφα.

• Δοκιμάστε σύντομες τεχνικές χαλάρωσης (αργή αναπνοή, καθοδηγούμενη φαντασία, ήπια κίνηση). Πέντε λεπτά τη μέρα αρκούν για να ξεκινήσει κανείς.

• Μιλήστε με κάποιον που εμπιστεύεστε και, αν το άγχος επιμένει ή επηρεάζει τη δουλειά και τις σχέσεις σας, ζητήστε επαγγελματική στήριξη. Μην το αναβάλλετε διότι η ψυχική υγεία θεωρείται ουσιαστικό μέρος της συνολικής φροντίδας.

Η ψυχοθεραπεία, και ιδιαίτερα η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία και οι προσεγγίσεις βασισμένες στην ενσυνειδητότητα, έχουν τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα στο άγχος και την κατάθλιψη και συστήνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της ογκολογίας (ASCO 2023). Παρόμοιες προσεγγίσεις χρησιμοποιούνται σε διάφορα χρόνια νοσήματα, με την καθοδήγηση των θεραπόντων. Η ψυχολογική στήριξη συμπληρώνει την ιατρική παρακολούθηση και δεν την αντικαθιστά: τη θεραπεία της νόσου την καθορίζει πάντα ο θεράπων γιατρός.

Και οι γύρω μας;

Οι οικείοι συχνά θέλουν να βοηθήσουν αλλά δεν ξέρουν πώς. Φράσεις όπως «μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά» μπορεί να μοιάζουν παρηγορητικές, όμως αφήνουν τον άνθρωπο μόνο με τον φόβο του. Βοηθά περισσότερο το «είμαι εδώ, πες μου τι χρειάζεσαι». Και ένα μικρό, πρακτικό δώρο λέει συχνά περισσότερα από τα λόγια (να σας συνοδεύσουν σε μια εξέταση, να μαγειρέψουν ένα γεύμα την ημέρα της κούρασης). Μην διστάσετε να ζητάτε τη βοήθεια που πραγματικά χρειάζεστε.

Δεν χρειάζεται να τα καταφέρετε μόνοι σας

Το άγχος μπροστά σε μια διάγνωση είναι φυσιολογικό. Δεν σημαίνει ότι είστε αδύναμοι ούτε ότι κάνετε κάτι λάθος. Σημαίνει ότι ως άνθρωπος αντιμετωπίζετε κάτι διαφορετικό, έντονο και σημαντικό. Αν νιώθετε ότι ο φόβος σας κυριεύει ή ότι ο ύπνος και η διάθεσή σας έχουν επηρεαστεί για αρκετές εβδομάδες, το να ζητήσετε βοήθεια είναι ένα πρώτο, ουσιαστικό βήμα φροντίδας.

Στη Nemesis προσφέρουμε ψυχολογική υποστήριξη σε ανθρώπους με καρκίνο και χρόνια νοσήματα, αλλά και στους οικείους τους. Αν θέλετε να μιλήσετε με κάποιον που θα σας ακούσει χωρίς βιασύνη και με αμέριστη κατανόηση, η ομάδα μας είναι δίπλα σας.

Για τον Movember, τον μήνα που αφιερώνεται στην ανδρική υγεία: τι είναι το PSA, τι προσθέτει η μαγνητική τομογραφία και γιατί η απόφαση για έλεγχο θέλει καλή ενημέρωση.

Είναι κοινό μυστικό ότι οι άνδρες αναβάλλουν την επίσκεψη στον γιατρό. «Δεν έχω κάτι», «θα πάω του χρόνου», «αν είναι να βρεθεί κάτι, καλύτερα να μην το μάθω». Η κουβέντα αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα όταν μιλάμε για τον προστάτη, γιατί ο καρκίνος του προστάτη στην αρχή του συνήθως δεν δίνει συμπτώματα.

Τον Νοέμβριο, με αφορμή το κίνημα Movember, ανοίγουμε τη συζήτηση για την ανδρική υγεία. Σκοπός μας δεν είναι να φοβήσουμε, αλλά να εξηγήσουμε με απλά λόγια τι ξέρουμε σήμερα για τον έλεγχο του προστάτη και πού βρίσκεται η ευρωπαϊκή συζήτηση.

Μια συχνή νόσος, και στη χώρα μας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC, βάση δεδομένων GLOBOCAN), στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 7.500 νέα περιστατικά καρκίνου του προστάτη τον χρόνο. Είναι ο συχνότερος καρκίνος στους άνδρες, με ποσοστό περίπου 21% όλων των νέων διαγνώσεων ανδρικού καρκίνου, ενώ οι εκτιμώμενοι θάνατοι ξεπερνούν τους 1.900 ετησίως.

Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν ότι κάθε διάγνωση είναι επικίνδυνη. Πολλοί καρκίνοι του προστάτη εξελίσσονται αργά και ορισμένοι δεν θα προκαλέσουν ποτέ πρόβλημα στη ζωή του ανθρώπου. Αυτό δε σημίνει, όμως, ότι ο τακτικός έλεγχος δεν είναι απαραίτητος, όπως θα δούμε και παρακάτω.

Τι είναι το PSA και τι μας λέει

Το PSA (προστατικό ειδικό αντιγόνο) είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη και μετριέται με μια απλή εξέταση αίματος. Υψηλότερες τιμές μπορεί να σχετίζονται με καρκίνο, αλλά και με καλοήθεις καταστάσεις, όπως η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη ή μια φλεγμονή. Άρα ένα αυξημένο PSA δεν σημαίνει απαραίτητα «καρκίνος», σημαίνει «χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο». Και αντίστροφα, ένα φυσιολογικό PSA δεν αποκλείει απολύτως τη νόσο.

Ένα φλέγον πρόβλημα που έχει συζητηθεί επί χρόνια είναι η υπερδιάγνωση (ο εντοπισμός καρκίνων που δεν θα απειλούσαν ποτέ τη ζωή) και η θεραπεία τους, με πιθανές παρενέργειες στη στύση και στην ούρηση. Γι’ αυτό και ο «άναρχος» έλεγχος, χωρίς πλάνο και χωρίς ενημέρωση, θεωρείται λιγότερο ωφέλιμος από ένα οργανωμένο πλάνο.

Τι άλλαξε στην Ευρώπη

Τον Δεκέμβριο του 2022 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε νέα σύσταση για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου. Σε αυτήν, εκτός από τους ήδη καθιερωμένους ελέγχους (μαστός, τράχηλος της μήτρας, παχύ έντερο), συμπεριλήφθηκαν για πρώτη φορά ο καρκίνος του προστάτη, του πνεύμονα και του στομάχου ως νόσοι στις οποίες μπορούν να εφαρμοστούν οργανωμένα προγράμματα. Για τον προστάτη, η σύσταση ενθαρρύνει τα κράτη να δοκιμάσουν πιλοτικά προγράμματα και να συνεχίσουν την έρευνα, και δεν επιβάλλει κοινό πρόγραμμα για όλους.

Η προσέγγιση που συζητείται (όπως περιγράφεται στη δήλωση Prostaforum 2022 που δημοσιεύθηκε στο European Urology Open Science το 2023) είναι προσαρμοσμένη στον κίνδυνο: ξεκινά με μια μέτρηση PSA και, όταν χρειάζεται, συνεχίζει με μαγνητική τομογραφία (MRI) προστάτη και άλλες εξετάσεις, ώστε να βρίσκονται οι καρκίνοι που έχουν σημασία και να αποφεύγονται οι περιττές βιοψίες. Σύμφωνα με τους συντάκτες της δήλωσης, ο τακτικός έλεγχος με PSA μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του προστάτη κατά το ήμισυ περίπου σε επίπεδο ατόμου, κάτι που στηρίζεται και στα δεδομένα της ευρωπαϊκής μελέτης ERSPC.

Τι σημαίνει αυτό για εσάς

Δεν υπάρχει ένα «ένα μέγεθος για όλους». Η πιο ασφαλής πρακτική είναι να συζητήσετε με έναν ουρολόγο ή τον προσωπικό σας γιατρό τι ταιριάζει στο δικό σας προφίλ. Βοηθούν οι εξής σκέψεις:

• Η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό μετράνε. Αν πατέρας ή αδελφός σας είχε καρκίνο του προστάτη (ή υπάρχει ιστορικό καρκίνου μαστού ή ωοθηκών στην οικογένεια), αναφέρετέ το, γιατί μπορεί να χρειάζεται να ξεκινήσει ο τακτικός έλεγχος νωρίτερα.

• Ρωτήστε τι θα γίνει αν το PSA βγει ανεβασμένο. Επίσης, τι ακριβώς σημαίνει ανεβασμένο PSA. Το να ξέρετε τα επόμενα βήματα (επανάληψη, μαγνητική, βιοψία) μειώνει το άγχος της αναμονής.

• Μιλήστε ανοιχτά για τα πιθανά οφέλη και τις πιθανά μειονεκτήματα του ελέγχου, όπως θα κάνατε για κάθε σημαντική ιατρική απόφαση.

• Μην αγνοείτε συμπτώματα (δυσκολία ή συχνουρία, αίμα στα ούρα ή το σπέρμα, επίμονος πόνος στην πλάτη ή τη λεκάνη) ακόμη και αν είστε νέοι. Δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά χρήζουν εξέτασης.

Η ψυχολογική πλευρά που δεν συζητιέται

Ο Movember υπενθυμίζει κάτι ακόμη: στην ανδρική υγεία το συναισθηματικό κομμάτι συχνά μένει στη σιωπή. Πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να πουν ότι φοβούνται, ότι ντρέπονται για τα ζητήματα στύσης ή ούρησης που μπορεί να φέρει μια θεραπεία, ή ότι νιώθουν μοναξιά με τη διάγνωση. Η αναμονή ενός αποτελέσματος PSA ή μιας βιοψίας αγχώνει, και είναι φυσιολογικό.

Η ανοιχτή κουβέντα με τον/την σύντροφο, με έναν φίλο ή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Αντίθετα, οι άνδρες που ζητούν υποστήριξη νωρίτερα συνήθως διαχειρίζονται καλύτερα τόσο την αναμονή όσο και τη θεραπεία.

Αν το PSA βγει ανεβασμένο: ποια είναι η συνέχεια

Η πιο συχνή αντίδραση σε ένα αυξημένο PSA είναι πανικός. Στην πράξη, η συνέχεια είναι συνήθως σταδιακή. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επανάληψη της εξέτασης μετά από λίγες εβδομάδες, γιατί η τιμή επηρεάζεται από παράγοντες όπως μια πρόσφατη λοίμωξη του ουροποιητικού ή ακόμη και μια έντονη ποδηλασία. Αν η τιμή παραμένει υψηλή, η μαγνητική τομογραφία του προστάτη βοηθά να φανεί αν υπάρχει ύποπτη περιοχή και να καθοριστεί αν χρειάζεται βιοψία και από πού.

Και αν διαγνωστεί καρκίνος, αυτό δεν σημαίνει πάντα άμεση επέμβαση. Για τους χαμηλού κινδύνου όγκους, οι ουρολόγοι μπορεί να προτείνουν στενή παρακολούθηση με τακτικές εξετάσεις (ενεργητική επιτήρηση), ώστε να αποφεύγεται η θεραπεία που δεν χρειάζεται. Η απόφαση παίρνεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του όγκου, την ηλικία και την υγεία του ασθενούς, και πάντα μετά από ειλικρινή συζήτηση για τα πιθανά οφέλη και τις παρενέργειες κάθε επιλογής. Αξίζει να ρωτήσετε: «ποιες είναι οι επιλογές μου, και τι σημαίνει η καθεμία για την καθημερινότητά μου;»

Κρατήστε μία απόφαση για αυτόν τον μήνα

Αν έχετε αναβάλει την επίσκεψή σας στον γιατρό ή την ενημέρωσή σας, ο Νοέμβριος είναι μια καλή αφορμή. Κλείστε ένα ραντεβού, γράψτε τις ερωτήσεις σας και αποφασίστε μαζί με τον γιατρό σας. Η ενημερωμένη απόφαση, είτε καταλήξει σε έλεγχο είτε σε παρακολούθηση, είναι πάντα καλύτερη από τη σιωπή ή την απραξία.

Στη Nemesis στεκόμαστε δίπλα σε ανθρώπους και οικογένειες που αντιμετωπίζουν τον καρκίνο, αλλά και τα χρόνια νοσήματα, με κατανόηση και χωρίς κριτική. Στηρίζουμε τον άνθρωπο, γιατί πιστεύουμε ότι κανείς δεν πρέπει να μένει να παλεύει μόνος. Αν χρειάζεστε κάποιον να μιλήσετε, είμαστε εδώ!

Πόσο ο καρκίνος του προστάτη επηρεάζει έναν άνδρα;

Ο καρκίνος του προστάτη δεν απειλεί απλώς τη σωματική υγεία ενός άνδρα. Χτυπάει κατευθείαν στον πυρήνα της ταυτότητάς του, την αυτοεικόνα, τη συζυγική σχέση και την καθημερινότητά του.

Οι παρενέργειες των θεραπειών —όπως η στυτική δυσλειτουργία και η ακράτεια— μαζί με τον συνεχή φόβο της υποτροπής ή του θανάτου, προκαλούν βαθιά αισθήματα ντροπής, ανασφάλειας και απώλειας του ελέγχου. Πολλοί άνδρες αισθάνονται ότι έχουν χάσει ένα αναπόσπαστο κομμάτι του ανδρισμού τους και δυσκολεύονται να αποδεχθούν το σώμα τους.

Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται η έννοια της μετατραυματικής ανάπτυξης (Post-Traumatic Growth), η δυνατότητα, δηλαδή, να προκύψουν θετικές εσωτερικές αλλαγές μέσα από το τραύμα μιας σοβαρής κρίσης. Η ανάπτυξη αυτή δεν είναι αυτονόητη ούτε αποτελεί υποχρέωση του ασθενούς. Δεν αναιρεί τον πόνο, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση προτεραιοτήτων, βαθύτερη εκτίμηση των ανθρωπίνων σχέσεων και ουσιαστική πνευματική ωρίμανση.

Από την κατάρρευση στην αλήθεια

Από χριστιανική θεολογική σκοπιά, η πίστη δεν είναι απλώς ένας ψυχολογικός μηχανισμός ανακούφισης, αλλά μια ζωντανή σχέση εμπιστοσύνης με τον Θεό.

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής συχνά καλλιεργεί στον άνδρα την ψευδαίσθηση ότι ελέγχει τα πάντα μέσω της δύναμης και της αποδοτικότητάς του. Η διάγνωση γκρεμίζει αυτό το είδωλο σε μία στιγμή. Η απογύμνωση αυτή δεν συνιστά τιμωρία, αλλά υπενθύμιση της τρωτής και πεπερασμένης ανθρώπινης φύσης.

Η αρρώστια συχνά γεννά το ερώτημα: «Μήπως φταίω; Μήπως με τιμωρεί ο Θεός;». Η ορθόδοξη θεολογία απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την ενοχική παγίδα. Όπως ο Χριστός ξεκαθάρισε στην περίπτωση του εκ γενετής τυφλού, η ασθένεια δεν συνδέεται με προσωπική αμαρτία ή έλλειψη πίστης (Ιωάννη 9:1-3), αλλά αποτελεί συνέπεια της φθοράς του μεταπτωτικού κόσμου.

Ο Χριστός δεν κατάργησε τον ανθρώπινο πόνο, αλλά εισήλθε μέσα σε αυτόν. Η ασθένεια μπορεί να μεταμορφωθεί από στείρα απελπισία σε προσωπικό Γολγοθά που ανοίγει τον δρόμο για την Ανάσταση.

Πώς λειτουργεί η πίστη στο Θεό στην πράξη της αποκατάστασης

Η πίστη στο Θεό λειτουργεί ως ουσιαστικό στήριγμα σε τρία συγκεκριμένα πεδία:

• Δίνει νόημα μέσα στην αβεβαιότητα: Δεν προσφέρει έτοιμες, μαγικές απαντήσεις για κάθε πτυχή της νόσου. Προσφέρει όμως τη βεβαιότητα ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνος στο χάος.

• Διαχείριση της απώλειας ελέγχου και της αδυναμίας: Η ιατρική περίθαλψη, τα πρωτόκολλα και οι εξετάσεις PSA είναι απαραίτητα βήματα. Ωστόσο, η αγωνία δεν εξαλείφεται με ιατρικές συνταγές. Η προσευχή και η εμπιστοσύνη στον Θεό επιτρέπουν στον ασθενή να εκφράσει τον φόβο του χωρίς να νιώθει ότι αυτό αναιρεί την πίστη του. Εδώ βρίσκει εφαρμογή ο λόγος του Αποστόλου Παύλου: «η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται» (Β' Κορινθίους 12:9). Η αληθινή ανδρεία παύει να μετριέται με τη μυϊκή ή σεξουαλική ισχύ και μετριέται με το πνευματικό σθένος.

• Η θεραπευτική κοινότητα της Εκκλησίας: Ο καρκίνος του προστάτη συχνά οδηγεί στην απομόνωση λόγω ντροπής. Μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας, τα μυστήρια (η Θεία Ευχαριστία, το Ευχέλαιο, η Εξομολόγηση) και η διακριτική, έμπρακτη στήριξη της ενορίας προσφέρουν ένα περιβάλλον αποδοχής χωρίς κοινωνικές μάσκες.

  Ανθρώπινη αξιοπρέπεια και επαναπροσδιορισμός της συζυγίας

  Η θεμελιώδης συμβολή της χριστιανικής ανθρωπολογίας είναι ότι αποσυνδέει την ανδρική ταυτότητα από τη βιολογική και σεξουαλική επίδοση:

  Η αξία του άνδρα θεμελιώνεται στο ότι είναι πλασμένος «κατ' εικόνα Θεού» (Γένεση 1:26-27). Παραμένει ακέραιος ως άνθρωπος, σύζυγος και πατέρας, ακόμα κι αν το σώμα του φέρει τα σημάδια της θεραπείας.

  Η συζυγική σχέση μπορεί να δοκιμαστεί από τις συνέπειες της ασθένειας, αλλά μπορεί επίσης να στηριχθεί στην αμοιβαία κατανόηση, στην τρυφερότητα, στην

  επικοινωνία και στην προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Ο χριστιανικός γάμος καλεί το ζευγάρι να καλλιεργήσει μια βαθύτερη σχέση αγάπης και αλληλοπεριχώρησης, μέσα στην οποία ο ένας σηκώνει τον σταυρό του άλλου.

  Η χριστιανική πίστη δεν είναι αναλγητικό ούτε υποκατάστατο της ιατρικής θεραπείας. Δεν εξαφανίζει αυτόματα την ακράτεια ούτε απομακρύνει με μαγικό τρόπο τη θλίψη.

  Η αποστολή της ποιμαντικής φροντίδας δεν είναι να απαιτήσει από τον άνδρα να φανεί «ήρωας», αλλά να σταθεί πλάι του με σεβασμό, αγάπη και διάκριση, συνεργαζόμενη όπου χρειάζεται με ιατρούς και ειδικούς ψυχικής υγείας.

  Η ουσιαστική δύναμη της πίστης είναι ότι υπενθυμίζει στον ασθενή πως η αξιοπρέπειά του παραμένει αλώβητη και πως, ακόμα και μέσα από τη δοκιμασία της αδυναμίας, μπορεί να αναγεννηθεί σε έναν άνθρωπο πιο αυθεντικό, ταπεινό και ελεύθερο.

Γράφει,

ο Πατέρας Δημήτριος Πιττάκης

Αντιπρόεδρος ΝΕΜΕΣΙΣ