Η Πνευματική προσέγγιση

Ο φροντιστής ως διακονητής της αγάπης: Πίστη, δοκιμασία και υποστήριξη

Ο φροντιστής μέσα στο νοσοκομείο δίνει έναν από τους πιο δύσκολους αγώνες. Βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πόνο, στην αγωνία και πολλές φορές στον θάνατο. Καλείται να στηρίξει τον ασθενή, ενώ ο ίδιος συχνά αισθάνεται εξάντληση, φόβο και μοναξιά. Μέσα σε αυτή τη δοκιμασία γεννιούνται εύλογα ερωτήματα για τον πόνο και τη δικαιοσύνη του Θεού. Η χριστιανική πίστη, όμως, δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς δοκιμασίες. Προσφέρει δύναμη να αντέξει κανείς και να συνεχίσει να αγαπά ακόμη και όταν οι ανθρώπινες δυνάμεις λιγοστεύουν. Ο ίδιος ο Χριστός ταυτίζεται με κάθε πάσχοντα λέγοντας: «ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με» (Κατά Ματθαίον 25:36). Έτσι, η φροντίδα του ασθενούς δεν αποτελεί μόνο ανθρώπινο καθήκον, αλλά και πράξη πίστης και έμπρακτης αγάπης.

Ταυτόχρονα, η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι ούτε ο φροντιστής πρέπει να μένει μόνος. Όπως ο ασθενής χρειάζεται ανθρώπους δίπλα του, έτσι και εκείνος που φροντίζει έχει ανάγκη από στήριξη. Η βοήθεια προς τον φροντιστή δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία υπηρετεί και το σωματείο μας, που προσφέρει υποστήριξη όχι μόνο στους ασθενείς αλλά και στους συγγενείς και φροντιστές τους, μέσα από ψυχολογικές, κοινωνικές και άλλες εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Η προσέγγισή μας αναγνωρίζει ότι η ασθένεια δεν επηρεάζει μόνο τον άνθρωπο που νοσεί, αλλά ολόκληρη την οικογένεια και ιδιαίτερα εκείνον που σηκώνει καθημερινά το βάρος της φροντίδας. 

Η Ψυχολογική προσέγγιση

Η φροντίδα αυτή έρχεται από αγάπη, έρχεται από την ψυχή των φροντιστών, ταυτόχρονα όμως έρχεται και με μία επιβάρυνση και έχει φανεί ότι αυτή επηρεάζει:

α) Σε σωματικό επίπεδο: Πολλοί φροντιστές αποκτούν προβλήματα υγείας ή προβλήματα που έχουν επιδεινώνονται, και οι χρόνιες ασθένειες και τα μυϊκά προβλήματα καθώς μπορεί να κουράζονται πάρα πολύ, να χρειάζεται να σηκώνουν τον ασθενή να του παρέχουν νοσηλευτικές υπηρεσίες.

β) Σε ψυχολογικό επίπεδο: Υποστηρίζοντας έναν άνθρωπο που φθίνει η νοητική του ικανότητα και φθείρεται σαν άνθρωπος, αυτό συνοδοιπορεί και τον φροντιστή που βιώνει όλη αυτή την απώλεια.

Οι σύζυγοι, τα παιδιά πενθούν εν ζωή τους δικούς τους ανθρώπους όταν τους βλέπουν να φθίνουν. Βιώνουν πάρα πολλά συναισθήματα και διαδικασίες που σε συνδυασμό με την κόπωση δημιουργούν αυτή την ψυχολογική επιβάρυνση. Λόγω του στρες και της επιβάρυνσης της διάθεσης μπορεί να φτάσει και σε ψυχολογικά προβλήματα, σε ψυχιατρική συμπτωματολογία αυτή η επιβάρυνση.

γ) Σε ό,τι αφορά τον κοινωνικό παράγοντα: Αυτή είναι μια άλλη διάσταση του φορτίου γιατί οι άνθρωποι μας απομονώνονται και το ίδιο συμβαίνει και στους φροντιστές, επειδή δυσκολεύονται πάρα πολύ. Υπάρχει και το λεγόμενο στίγμα που αντιμετωπίζουν και οι ασθενείς και οι φροντιστές.

δ) Η οικονομική επιβάρυνση: Είναι τεράστιο θέμα κι αυτό γιατί δεν έχουν και βοήθεια και χρειάζεται πραγματικά πολύ συχνά να βρουν λύσεις μόνοι τους. Οικονομικά η υποστήριξη η επιδοματική της πολιτείας δεν βοηθάει.

Συμβουλές προς τους φροντιστές για να αντέξουν το φορτίο

• Να βάλουν στην άκρη όσο μπορούν αυτό το κομμάτι που τους κρατάει αποκλειστικά να εστιάζονται πάνω από τον ασθενή τους.

• Να δίνουν το δικαίωμα στον εαυτό τους να παίρνουν μικρές ανάσες, επειδή ακριβώς αυτό το έργο είναι πολύ απαιτητικό.

• Να πάρουν λίγο χρόνο για να κάνουν ένα μπάνιο, να βγαίνουν μία βόλτα, να αλλάξουν λίγο τις παραστάσεις τους να κάνουν λίγο χώρο σε κάτι ευχάριστο στη ζωή τους.

• Να φορτίζουν από κάπου και όσο μπορούν να εμπλέκουν και άλλα πρόσωπα στη φροντίδα.

Η συνεργασία της πνευματικής στήριξης που προσφέρει η πίστη με την επιστημονική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη που παρέχουν οργανισμοί όπως η ΝΕΜΕΣΙΣ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο πρότυπο φροντίδας. Ο φροντιστής δεν χρειάζεται μόνο πίστη για να αντέξει ούτε μόνο επιστημονική βοήθεια για να συνεχίσει. Χρειάζεται και τα δύο. Όταν η αγάπη της Εκκλησίας συναντά την οργανωμένη κοινωνική προσφορά, τότε ο άνθρωπος δεν μένει μόνος απέναντι στην ασθένεια, αλλά βρίσκει συνοδοιπόρους στον δύσκολο δρόμο της δοκιμασίας.

Επιμέλεια:

Πατέρας Δημήτριος Πιττάκης - Ιερέας

Ελένη Παπαστεργίου MSc Ψυχολόγος - Κοινωνική Λειτουργός

Τι είναι η ελπίδα;

Ελπίδα είναι η σκέψη, η αίσθηση ότι καλό πρόκειται να έρθει. Μπορεί να είναι δύσκολο να «κρατηθούμε» από αυτή τη σκέψη. Η ελπίδα είναι ένας τρόπος να σκεφτόμαστε, να αισθανόμαστε, να λειτουργούμε. Αυτό κατ’ επέκταση μπορεί να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε δύσκολες καταστάσεις.Πολλοί μαχητές έχουν αντιμετωπίσει προκλήσεις στο παρελθόν και μπορεί να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν και κατά τη διάρκεια της αποθεραπείας τους. Αυτό μπορεί να κάνει μια κατάσταση πολύ δύσκολο να μοιάζει με ελπιδοφόρα.Ακόμα και αν μερικά πράγματα για το μέλλον σας φαίνονται αποθαρρυντικά, μπορείτε να επιλέξετε πώς θα τα αντιμετωπίσετε. Γνωρίζοντας τι σημαίνει ελπίδα και η σημαντικότητά της καθώς και το πώς να δημιουργείτε μία αίσθηση ελπίδας στη ζωή σας μπορεί να σας βοηθήσει να αγκαλιάσετε τη νίκη σας με δύναμη και αυτοπεποίθηση. Από την άλλη πλευρά μπορεί να σας είναι εύκολο να είστε αισιόδοξοι.Ή μπορεί να σκέφτεστε ότι η ελπίδα είναι σημαντική αλλά δεν είστε σίγουροι πώς να την ενδυναμώσετε μετά την εμπειρία του καρκίνου.

Η ελπίδα είναι κάτι πολύ προσωπικό και διαφορετικό για τον κάθε άνθρωπο. Μερικοί σκέφτονται ότι η ελπίδα και η αρνητικότητα είναι το ίδιο, δηλαδή το να είσαι αισιόδοξος σημαίνει να προσποιείσαι πως τα πράγματα πάνε καλά ενώ στην πραγματικότητα δεν πάνε.Οι ειδικοί που έχουν μελετήσει πάνω στην έννοια της ελπίδας υποστηρίζουν ότι καθώς η ελπίδα μπορεί να βοηθήσει ώστε να κατευνάσει κάποια συναισθήματα που σας καταβάλλουν, ουσιαστικά δεν είναι αρνητικότητα.

Η ελπίδα είναι μία αίσθηση πολύ ρεαλιστική. Είναι το να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας για τις καταστάσεις στη ζωή σας καθώς κοιτάτε μπροστά στις πιθανές θετικές εξελίξεις για το μέλλον σας.Οι μαχητές που πασχίζουν με την επαναφορά στον παλιό ρυθμό της ζωής τους μετά τον καρκίνο, μπορεί να ανακαλύψουν ότι η ελπίδα ουσιαστικά τους βοηθά να παραμείνουν θετικοί ακόμα και μετά τη νίκη τους.

Πως μπορώ να έχω ελπίδα;

Σαν άνθρωποι ελπίζουμε για διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικές στιγμές στη ζωή μας. Όταν πρωτοδιαγνωστείτε με καρκίνο, ελπίζετε ότι η θεραπεία σας θα είναι επιτυχής και ότι ο καρκίνος θα υποχωρήσει. Μπορεί να βασιστείτε στην ελπίδα τις δύσκολες μέρες της θεραπείας σας και τις αλλαγές που επέρχονται.Ακόμα και όταν η θεραπεία τελειώσει, μπορεί να έχετε ένα νέο σύμπλεγμα από ανησυχίες για το πώς μπορεί να είναι η ζωή μετά τον καρκίνο αλλά και το πώς θα αντιμετωπίσετε τις αλλαγές μετά τη θεραπεία. Μπορείτε να αποφασίσετε τι ρόλο θα παίξει η ελπίδα ώστε να διαχειριστείτε αυτές τις αλλαγές αλλά και την αβεβαιότητα που επιφέρουν αυτές οι αλλαγές. Η ελπίδα μπορεί να έρθει με πολλούς τρόπους.

• Μπορεί να βρείτε ελπίδα μιλώντας σε άλλους ανθρώπους.

• Μπορείτε να απευθυνθείτε στην ιατρική ομάδα που σας επιβλέπει και να κατανοήσετε τις υγιείς επιλογές που μπορείτε να πάρετε ώστε να αισθανθείτε πιο σίγουροι και αισιόδοξοι για το μέλλον σας.

• Η οικογένειά σας, οι φίλοι σας, οι συνεργάτες σας και άλλοι άνθρωποι που σας γνωρίζουν μπορούν να σας υποστηρίξουν καθώς σκέφτεστε πώς να νιώσετε αισιόδοξα.

• Μοιράζοντας την ιστορία σας με άλλους νικητές και μαθαίνοντας για τις προκλήσεις και τις χαρές που βιώνουν κατά τη νική τους, μπορεί να αποτελέσει μία σημαντική πηγή αισιοδοξίας.

• Μπορεί να νιώσετε ελπίδα κοιτώντας σε προγραμματισμένα γεγονότα, όπως η αποφοίτηση του παιδιού σας, ή η συγκέντρωση με φίλους. Μπορεί να έχετε κάποια εργασία για τη δουλειά σας ή κάποιο χόμπυ που τραβούν την προσοχή σας και σας βοηθούν να σκέφτεστε το μέλλον και να ανυπομονείτε για την υλοποίησή τους.

• Μπορεί να βρείτε ελπίδα μέσω της πνευματικότητας και της πίστης. Πολλοί νικητές που χρησιμοποίησαν μία πνευματική βάση για την ελπίδα τους, ένιωσαν ότι μία ανώτερη δύναμη τους βοήθησε να ξεπεράσουν τις κακές στιγμές της εμπειρίας τους. Μπορεί να νιώσετε μεγάλη στήριξη και ανακούφηση μιλώντας με έναν πνευματικό.

• Επίσης, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την πληροφόρηση ως μέσον ελπίδας. Μπορεί να αφιερώσετε κάποιο χρόνο να διαβάσετε για θέματα που αφορούν τη ζωή μετά τη θεραπεία, να πάρετε περισσότερες γνώμες από άλλους νικητές ή από την ιατρική σας ομάδα.

Συνήθως οι νικητές συνδυάζουν τους παραπάνω τρόπους για να βρουν ελπίδα και πίστη. Δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος σε αυτό. Βρείτε τον τρόπο που σας αντιπροσωπεύει περισσότερο και σας κάνει να αισθάνεστε πιο άνετα. 

Η ελπίδα και η πίστη μου μπορεί να διαφοροποιηθούν με τον καιρό;

Η ελπίδα και η πίστη «προσαρμόζονται» στην κάθε περίοδο της ζωής μας.

Αλλάζουν κάθε φορά που αλλάζει η ζωή μας. Μόνο εμείς ξέρουμε τον καλύτερο τρόπο για να ελπίζουμε. Μερικές φορές μπορεί άλλοι να σας λένε ότι μία κατάσταση είναι μάταιη. Αυτό μπορεί να είναι αρκετά επίπονο και μπορεί να σας δυσκολέψει να διαχειριστείτε τα συναισθήματά σας και να ξεπεράσετε αυτό που αντιμετωπίζετε.Παράλληλα όμως, όταν οι άλλοι σας ζητούν να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας και για την κατάσταση που βιώνετε, μπορεί να θέλετε λίγο χρόνο να σκεφτείτε τι ακριβώς συμβαίνει. Εάν συνειδητοποιήσετε ότι κάτι για το οποίο ελπίζατε δεν πρόκειται να συμβεί, μπορεί να χρειαστεί να επανεξετάσετε τις σκέψεις σας και να επικεντρωθείτε σε πραγματοποιήσιμα κομμάτια της ζωής σας.Δεν μπορείτε πάντα να αλλάξετε το αποτέλεσμα μίας κατάστασης αλλά μπορείτε να αποφασίσετε τι ρόλο μπορεί να παίξει η ελπίδα και η πίστη στο να σας βοηθήσει να την ανταπεξέλθετε.Η ελπίδα και η πίστη όμως δεν έρχονται κατά παραγγελία. Οι αλλαγές που επέρχονται με τον καρκίνο μπορεί μερικές φορές να σας καταβάλλουν και να σας προκαλέσουν μεγάλη αβεβαιότητα.

Η ελπίδα και η πίστη μπορεί να σας βοηθήσουν να προχωρήσετε παρ’ όλες τις απογοητεύσεις σας. Ακόμα και αν οι προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσετε είναι μεγάλες, η ελπίδα και η πίστη θα σας βοηθήσουν να βρείτε τη δύναμη και το κουράγιο για να το κάνετε.

Τι μπορείτε να κάνετε

• Μοιραστείτε την ελπίδα και την πίστη σας με ανθρώπους που αγαπάτε.

• Γράψτε τα συναισθήματά και τις σκέψεις σας για την ελπίδα σε ένα ημερολόγιο.

• Μιλήστε σε άλλους νικητές για το πώς βρήκαν ελπίδα μέσα από την εμπειρία τους.

• Μιλήστε στην ιατρική ομάδα που σας επιβλέπει ή σε έναν εξειδικευμένο ψυχολόγο εάν η προσπάθειά σας να είστε πιο αισιόδοξοι σας προκαλλεί θλίψη, άγχος ή σας καταβάλλει με οποιονδήποτε τρόπο.

Συνοψίζοντας,  η ελπίδα είναι το κλειδί για να πει ο άνθρωπος στον εαυτό του, πως σήμερα τα κατάφερε και πως κάθε αύριο θα κάνει ακριβώς το ίδιο!  

Η 14η Ιουνίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη.

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Εθελοντών Αιμοδοτών και όλοι οι Σύλλογοι με τράπεζες αίματος, διοργανώνουν εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα, με αφορμή την ημέρα αυτή, που σκοπό έχουν στη διάδοση και στην προώθηση της Εθελοντικής, μη αμειβόμενης αιμοδοσίας, σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο.

Κάθε χρόνο, χώρες από όλο τον κόσμο τιμούν την Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδοσίας, ημέρα αφιερωμένη στην ευαισθητοποίηση για την ανάγκη ασφαλούς αίματος και παραγώγων του, καθώς και στην έκφραση ευγνωμοσύνης προς τους εθελοντές, μη αμειβόμενους αιμοδότες για τη σωτήρια προσφορά τους.

Η ύπαρξη αιμοδοτικής υπηρεσίας που εξασφαλίζει πρόσβαση σε ασφαλές και επαρκές αίμα αποτελεί βασικό πυλώνα ενός αποτελεσματικού συστήματος υγείας. Κάθε χρόνο, το παγκόσμιο θέμα της ημέρας τιμά τους ανώνυμους και ανιδιοτελείς εθελοντές που δωρίζουν αίμα για άγνωστους σε αυτούς συνανθρώπους.

Ποιος μπορεί να δώσει αίμα

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να δώσουν αίμα, εφόσον βρίσκονται σε καλή κατάσταση υγείας.

Κριτήρια επιλεξιμότητας:

Ηλικία

Ηλικία από 18 έως 65 ετών.

Σε άλλες περιπτώσεις, τακτικοί αιμοδότες άνω των 65 ετών μπορούν να γίνουν δεκτοί κατά την κρίση του υπεύθυνου ιατρού. Σε ορισμένες χώρες, το ανώτατο όριο ηλικίας είναι τα 60 έτη.

Βάρος

Ελάχιστο βάρος: 50 κιλά.

Υγεία

Πρέπει να είστε σε καλή κατάσταση υγείας κατά τη στιγμή της αιμοδοσίας.

Δεν μπορείτε να δώσετε αίμα

-          εάν έχετε κρυολόγημα, γρίπη, πονόλαιμο, επιχείλιο έρπητα, γαστρεντερίτιδα ή οποιαδήποτε άλλη λοίμωξη.

-          εάν κάνατε πρόσφατα τατουάζ ή piercing, δεν μπορείτε να δώσετε αίμα για 6 μήνες από την ημερομηνία της διαδικασίας. Αν το piercing έγινε από επαγγελματία υγείας και έχει υποχωρήσει πλήρως η φλεγμονή, μπορείτε να δώσετε αίμα μετά από 12 ώρες.

-          Η αιμοδοσία δεν επιτρέπεται εάν δεν πληροίτε την ελάχιστη απαιτούμενη τιμή αιμοσφαιρίνης: στο κέντρο αιμοδοσίας διενεργείται σχετική εξέταση.

Μετά από μικρές οδοντιατρικές εργασίες, απαιτείται αναμονή 24 ωρών· για πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις, η αναμονή ανέρχεται σε έναν μήνα.

-         Ταξίδια

Ταξίδια σε περιοχές όπου ενδημούν νοσήματα που μεταδίδονται με τα κουνούπια (όπως ελονοσία, δάγκειος πυρετός ή ιός Zika) μπορεί να οδηγήσουν σε προσωρινό αποκλεισμό από την αιμοδοσία.

-         Τρόπος Ζωής

·         Δεν πρέπει να αιμοδοτήσετε εάν εμπλακήκατε σε «σεξουαλική δραστηριότητα υψηλού κινδύνου» τους τελευταίους 12 μήνες.

Άτομα με τις ακόλουθες συμπεριφορές αποκλείονται μόνιμα από την αιμοδοσία:

• Όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον ιό HIV (AIDS).

• Όσοι έχουν κάνει χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών.

-         Κύηση και θηλασμός

Μετά την εγκυμοσύνη, η αποχή από αιμοδοσία πρέπει να διαρκέσει όσους μήνες διήρκεσε και η κύηση.

Δε συνιστάται η αιμοδοσία κατά τον θηλασμό. Μετά τον τοκετό, απαιτείται αναμονή τουλάχιστον 9 μηνών (όπως και κατά την εγκυμοσύνη) και επιπλέον 3 μηνών από τη στιγμή που το βρέφος αρχίσει να σιτίζεται κυρίως με στερεές τροφές ή με υποκατάστατο μητρικού γάλακτος.

Περισσότερες πληροφορίες για την επιλεξιμότητα

Οι εθνικές κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να τηρούνται κατά την αιμοδοσία. Για να μάθετε εάν τυχόν προβλήματα υγείας, φαρμακευτική αγωγή, επαγγελματική δραστηριότητα ή ταξιδιωτικό ιστορικό επηρεάζουν την ικανότητά σας να αιμοδοτήσετε, αναζητήστε πληροφορίες στην αρμόδια εθνική ή τοπική υπηρεσία αιμοδοσίας.

Με σύνθημα «Δώσε αίμα, δώσε ελπίδα», τονίζουμε τη σημασία της τακτικής, εθελοντικής, μη αμειβόμενης αιμοδοσίας ως πράξη κοινωνικής ευθύνης και αλληλεγγύης.

Ο ρόλος του εθελοντή αιμοδότη είναι ζωτικός για τη λειτουργία των συστημάτων υγείας.

Μία και μόνο αιμοδοσία μπορεί να σώσει έως και τρεις ζωές, συμβάλλοντας καθοριστικά στην επιβίωση των ασθενών, σε έκτακτα περιστατικά που χρήζουν μετάγγιση αίματος και σε χρόνιες παθήσεις.

Σε μία περίοδο που οι ελλείψεις αίματος στη χώρα μας είναι συχνές και ανησυχητικές, καλούμε κάθε υγιή πολίτη να προσφέρει λίγο από τον χρόνο του και το αίμα του, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση της ζωής χιλιάδων ανθρώπων με χρόνια νοσήματα, όπως η Θαλασσαιμία και η Δρεπανοκυτταρική Νόσος.

Ο εθελοντής αιμοδότης είναι ένας σιωπηλός ήρωας που, με μία πράξη αγάπης και αλληλεγγύης, σώζει ανθρώπινες ζωές. Η τακτική και μη αμειβόμενη αιμοδοσία αποτελεί θεμέλιο λίθο για την ασφάλεια των ασθενών που χρειάζονται μεταγγίσεις σε έκτακτες καταστάσεις και σε χρόνιες παθήσεις.

Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη είναι μια γιορτή για όλους εκείνους που ευθύνονται για την σωτηρία εκατομμυρίων ασθενών σε όλο τον κόσμο, προσφέροντας το αίμα τους εθελοντικά και χωρίς ανταλλάγματα.